Kršćani u Jerusalemu spremaju otpor: Nakon izraelske blokade, vjernici poručuju da je vrijeme za pobunu

Kršćani u Jerusalemu pozivaju na otvoreno suprotstavljanje izraelskim restrikcijama nakon što je kardinalu Pierbattisti Pizzaballi blokiran pristup Crkvi Svetog groba na Cvjetnicu.

Vjernici i lokalno stanovništvo apeluju na crkvene lidere da se odupru sve većoj izraelskoj kontroli, maltretiranju i strogim ograničenjima pristupa svetim mjestima.

Restrikcije nametnute tokom rata s Iranom dodatno su podigle tenzije u jerusalemskom Starom gradu. Palestinski kršćani ističu da ograničenja pristupa vjerskim objektima nisu samo privremena mjera, već odražavaju dublje obrasce kontrole i sve veći pritisak na vjerske zajednice.

Izraelske snage su na Cvjetnicu zaustavile kardinala Pierbattistu Pizzaballu, onemogućivši mu ulazak u Crkvu Svetog groba. Crkveni zvaničnici su ovaj događaj opisali kao prvi prekid ovakve vrste u posljednjih nekoliko stoljeća.

Nakon što mu je onemogućen prolaz, Pizzaballa je predvodio misu izvan Starog grada, da bi mu izraelske vlasti tek kasnije odobrile pristup crkvi. Međutim, reakcija lokalnog stanovništva na njegov potez bila je oštra.

“Trebao je pronaći način da uđe”, izjavio je jedan od lokalnih trgovaca i dodao: “Ako je bilo potrebno, trebao je obaviti molitvu na samoj ulici.”

Sigurnosni razlozi ili sistematska kontrola?

Izraelska policija je restrikcije opravdala raketnim prijetnjama povezanim sa ratom protiv Irana, ukazujući na štetu od krhotina u Jerusalemu. Ipak, Palestinci tvrde da ograničenja sežu mnogo dalje od pukih sigurnosnih briga.

Kao dokaz navode nedavna zatvaranja i blokade pristupa džamiji Al-Aksa tokom ramazana i Bajrama. Istočni Jerusalem se nalazi pod izraelskom kontrolom od 1967. godine, što je status koji se prema međunarodnom pravu smatra ilegalnim. Kritičari ističu da restrikcije kretanja i obavljanja molitve, posebno tokom vjerskih praznika, služe isključivo učvršćivanju te kontrole.

Istovremeno, posmatrači ukazuju na dvostruke aršine, napominjući da su se jevrejske proslave u drugim dijelovima grada tokom istog perioda odvijale bez ikakvih smetnji.

Porast napada i vandalizma

Pored trenutnih blokada, kršćanski lideri upozoravaju na dokumentovani porast napada na njihovu zajednicu. Prema izvještajima Rossing centra za edukaciju i dijalog, samo u 2024. godini zabilježeno je 111 incidenata, što uključuje 47 fizičkih napada te 35 slučajeva vandalizma usmjerenih na crkve i sveštenstvo.

Incidenti postaju svakodnevnica, a uključuju stalno pljuvanje na sveštenike duž ulice Via Dolorosa. Zabilježen je šokantan podatak da je jedan armenski sveštenik prijavio kako je u jednoj godini pljunut više od 90 puta. Meta napada i oštećenja bili su i Crkva Bičevanja te groblje na planini Cion, dok kritičari tvrde da je reakcija nadležnih institucija nedosljedna i da se incidenti često zataškavaju.

Međunarodni centar za pravdu za Palestince (ICJP) upozorio je da uskraćivanje pristupa Crkvi Svetog groba predstavlja “flagrantan čin vjerskog progona”, povezujući to sa širim pritiscima na muslimanske i kršćanske čuvare svetih mjesta.

Situacija nije bolja ni na okupiranoj Zapadnoj obali. Pritisci se šire i izvan samih ograničenja pristupa. Izvještaji navode brutalne napade na kršćanske zajednice, uključujući podmetanje požara u blizini Crkve Svetog Đorđa u Taybehu, uništavanje maslinjaka i zastrašivanje koje je rezultiralo raseljavanjem porodica.

Podaci grupa za ljudska prava od decembra 2023. do februara 2024. godine ukazuju na obrasce nasilja koji su, iako često povezani sa imovinskim sporovima, direktna posljedica restrikcija kretanja i aktivnosti izraelskih doseljenika koje pogađaju palestinske kršćane.

Crkveni lideri više denominacija upozoravaju da ovakvi uslovi, u kombinaciji sa potpunim izostankom odgovornosti za napadače, prijete ubrzavanju iseljavanja i trajnom brisanju historijskog prisustva kršćana u ovoj regiji.

Stanovnici su Stari grad tokom uskršnje sedmice opisali kao “grad duhova”, iako je to period koji inače privlači desetine hiljada vjernika i turista.

“Nema nikakvih proslava. U ovo doba godine grad bi trebao biti prepun,” izjavio je jedan od stanovnika. Umjesto hodočasnika, svakodnevnicu oko Crkve Svetog groba sada diktiraju jake sigurnosne snage, punktovi, patrole i ograde.