Prije 5 godina preminuo Jovan Divjak, bh. general, heroj i dobročinitelj

Na današnji dan 2021. godine, preminuo je Jovan Divjak, legendarni general Armije RBiH, heroj i dobročinitelj. Iako je rođen u Beogradu, s obzirom na to da mu je otac porijeklom iz Bosanske krajine, Divjak se nacionalno izjašnjavao kao Bosanac, što je često isticao u intervjuima za domaće i inozemne medije.Po završetku Vojne Akademije u Beogradu Divjak se školovao u Francuskoj. Od 1966. godine živio je i radio u Sarajevu kao predavač u kasarni “Maršal Tito”.Godine 1984., imenovan je za komandanta Teritorijalne odbrane Mostar, a 8. aprila 1992. postao je zamjenik komandanta Teritorijalne odbrane Republike Bosne i Hercegovine. Tokom agresije na RBiH dobio je čin brigadnog generala i bio pomoćnik načelnika Glavnog štaba Armije RBiH.Od 1994. godine Divjak je vodio Udruženje “Obrazovanje gradi BiH” koje je kroz stipendije, nabavke školskog pribora i ostalog pomagalo djeci koja su u ratu izgubila jednog ili oba roditelja. U julu 2001. godine dobio je orden Legije časti.1692. – Rođen italijanski violinski virtuoz i kompozitor Đuzepe Tartini (Giuseppe), koji je uveo novine u tehniku sviranja i građenja violina i otkrio pojedine akustične pojave u muzici. Komponovao je mnoštvo violinskih koncerata i sonata, uključujući sonatu “Đavolji triler”.1818. – Njemački hemičar Avgust Vilhelm fon Hofman (August Wilhelm von Hofmann), značajan po istraživanjima u organskoj hemiji, rođen je na današnji dan. Osnivač je moderne industrije anilinskih boja iz katrana kamenog uglja.1820. – Na grčkom ostrvu Milos otkrivena je Miloska Venera, jedno od najpoznatijih svjetskih umjetničkih djela. Smatra se kako predstavlja grčku boginju ljubavi i ljepote Afroditu (Venera, prema rimskoj mitologiji).Ime je dobila prema grčkom otoku Milosu, u otočju Cikladi, u Egejskom moru, gdje ju je 1820. godine pronašao mještanin Jorgos Kentrotas. Kupio ju je francuski ambasador u Istanbulu 1821. godine, u vrijeme kada je Grčka bila pod osmanskom vlašću.Francuski kralj Luj XVIII donirao ju je muzeju Louvre u Parizu, gdje je danas jedan od najvrednijih eksponata. 1893. – Rođena američka filmska glumica kanadskog porijekla Gledis Smit (Gladys Smith), poznata kao Meri Pikford (Mary Pickford), zvijezda nijemog filma.S Čarlijem Čaplinom (Charlie Chaplin), Daglasom Ferbanksom (Douglas Fairbanks) i Dejvidom Grifitom (David Griffith) 1919. je osnovala filmsku kompaniju “United Artists Corporation”. Filmovi: “Dobri mali đavo”, “Djevojka od jučer”, “Jedna mala bogata djevojka”, “Polijana”, “Mali lord Fontelroj”, “Gaučo”, “Koketa”.1894. – Umro indijski pisac Bankim Čandra Čaterdži, prvi značajniji autor koji je pisao na bengalskom jeziku (“Kapalkundala”, “Mrinalini”, “Rađani”). Uzor mu je bio škotski pisac Valter Skot (Walter Scott) pod čijim je utjecajem uglavnom pisao romantične romane s domaćim temama i moralističkim tonom.1905. – Preminuo Josip Juraj Štrosmajer (Strossmayer) porijeklom iz kroatizirane njemačke vojničke porodice iz Osijeka. Bio je bosansko-đakovački biskup, političar, teolog, pisac i sakupljač umjetnina.Godine 1849., imenovan je bosansko-srijemskim biskupom sa sjedištem u Đakovu. Bio je zapažen i omržen zbog smjelosti svojih misli, posebno zato što se odupro prihvatanju dogme o nepogrešivosti Pape.U Sarajevu je podržao izgradnju Katedrale, pa se po njemu danas zove jedna sarajevska ulica. 1936. – Umro austrijski ljekar Robert Barani, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1914. godine.Rasvijetlio je funkciju vestibularnog aparata – organa koji regulira ravnotežu ljudskog tijela i tonus mišića. Doprinio je i boljem upoznavanju funkcije malog mozga i liječenju nekih oboljenja tog dijela mozga.1950. – Preminuo ruski baletski igrač i koreograf Vladimir Fomič Nižinski, čija je igračka karijera trajala samo četiri godine, jer je 1917. obolio od neizlječive duševne bolesti. Njegove kreacije niko nije nadmašio, a skokovi u baletu “San o ruži” su, zbog neuobičajene visine i ljepote, ušli u legendu kao nedostignut ideal.1966. – Rođen Zehrudin Isaković, bosanskohercegovački novinar i režiser. Radio je za mnoge novinske kuće, kao što su NTV Hayat, “Valter” (Sarajevo), “Bosanski pogledi” (Sarajevo), “War Report” (London), “Mladina” (Ljubljana), “Ljiljan” (Sarajevo), “Dnevni avaz” (Sarajevo) i dr., te bio direktor Federalne novinske agencije FBiH (FENA).Autor je 60-minutnog dokumentarnog filma “Povelja Kulina bana”, koji je premijerno prikazan u okviru osmog Balkan Black Box festivala filma i kulture jugoistočne Evrope u Berlinu 2006. U slobodno vrijeme bavi se alpinizmom.1973. – Umro Pablo Ruis Pikaso (Picasso), osnivač kubizma, jedan od najznačajnijih slikara 20. stoljeća. Slikarstvo je učio u rodnoj Španiji, a od 1904. stalno je živio u Parizu.Sa 16 godina upisao se na Likovnu akademiju San Fernando (Real Academia de Bella Atres de San Fernando) u mjestu La Koruna u Španiji, gdje je nekada predavao njegov otac. Umjetnički, bio je godinama ispred kolega u razredu koji su bili 5-6 godina stariji od njega.Gotovo da nema likovnog područja u kojem Pikaso nije izrazio svoj umjetnički kreativni genij. Bavio se slikarstvom na platnu i na zidu, skulpturom, grafikom i keramikom, izrađivao kolaže i plakate i u svemu tome bio velik.Naslikao je više od 18.000 slika koje su likovni kritičari podijelili na nekoliko faza: plavu, ružičastu, crnu, kubističku i nadrealističku. Revolucionarne kubističke slike, počev od “Gospođice iz Avinjona”, donijele su mu svjetsku slavu.Najpoznatija je “Gernika”, na kojoj je potresno prikazao tragičnu sudbinu Španije pod fašizmom i diktaturom Fransiska Franka (Francisco Franco). Zakleo se da se neće vratiti u domovinu dok vlada diktator Franko, koji je umro dvije godine poslije njega.1984. – Preminuo ruski fizičar Pjotr Leonidovič Kapica, jedan od najistaknutijih fizičara 20. stoljeća, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1978. Od 1921. do 1934. radio je u Velikoj Britaniji, a po povratku je rukovodio Institutom Akademije nauka SSSR za fiziku.2008. – Umro Staniša Stošić, srbijanski narodni pjevač poznat po melodijama iz svog rodnog kraja Vranja u južnoj Srbiji, zbog čega je dobio nadimke „srpski Pavaroti“ i „otac južnjačkih melodija“. Njegova najpopularnija pjesma bila je „Lela Vranjanka“.2013. – Bivša britanska premijerka Margaret Tačer (Margaret Thatcher) preminula je nakon moždanog udara. Na poziciji britanske premijerke bila je od 1979. do 1990. godine.Tačer je prva žena koja je obavljala funkciju šefa britanske vlade. Zvali su je “čelična lejdi” i bila je dugogodišnja liderka konzervativnih “torijevaca”.