Stiže toplotna kupola: Temperature u regiji skaču iznad 35 stepeni, na pomolu historijski rekordi

Evropa se ovih dana suočava s jednim od najintenzivnijih toplotnih talasa zabilježenih u maju posljednjih decenija. Snažna toplotna kupola (Heat Dome) proširila se nad velikim dijelom kontinenta i donijela visoke temperature karakteristične za ljeto. Ako se trenutne prognoze ostvare, kraj maja 2026. godine mogao bi ostati zabilježen kao jedan od najtoplijih u modernoj meteorološkoj historiji Evrope, piše Severe Weather Europe.

Ova atmosferska blokada djeluje poput fizičkog poklopca, zadržavajući spuštajuću vazdušnu masu ispod sebe. Intenzivno Sunčevo zračenje, u kombinaciji s kompresijom vazduha, dodatno zagrijava tlo, a temperature rastu i do 16 °C iznad dugoročnih klimatoloških prosjeka.

Šta je toplotna kupola i kako funkcioniše

O fenomenu toplotne kupole govori se kada se na velikim visinama razvije izrazito topla vazdušna masa, poznata i kao visinska anticiklona. 

Ovaj vremenski obrazac djeluje poput poklopca na loncu jer zarobljava topli vazduh na svim nivoima ispod sebe. Slojevi vazduha se spuštaju prema tlu, zbog čega vazdušna masa postaje neuobičajeno topla u nižim slojevima atmosfere, a izrazito vruća pri samoj površini.

Kada je situacija stabilna i ekstremna, ovakvo stanje visokog pritiska vazduha može potrajati nekoliko dana ili čak sedmica. Izloženost ovakvim temperaturama nosi ozbiljne rizike od toplotne iscrpljenosti i toplotnog udara, što je posebno opasno za starije osobe, djecu i hronične bolesnike, ali i radnike na otvorenom.

Tropske vrućine stižu na Balkan

Znatno toplija vazdušna masa zadržat će se nad jugozapadnom, zapadnom i srednjom Evropom tokom većeg dijela sedmice, a temperature će postepeno rasti i na našem kontinentu prema istoku i jugu. Do vikenda će se ekstremne anomalije osjetiti u Španiji, Portugalu, Francuskoj i Njemačkoj, gdje su prošlog vikenda u Londonu već zabilježena rekordna 32,3 °C.

Ovaj vreli talas neće zaobići ni naše krajeve. Prema prognozama, temperature će se kretati do srednjih 30-ih °C širom mediteranske regije, Italije i srednje Evrope. 

Posebno se ističe da će sjeverni i centralni Balkan, zajedno sa sjevernim italijanskim nizinama, sredinom sedmice vjerovatno preći granicu od 35 °C. Meteorolozi upozoravaju na veliku mogućnost rušenja dosadašnjih temperaturnih rekorda na pojedinim stanicama u danima koji dolaze, neposredno prije početka meteorološkog ljeta.