Haos između Italije i Španije: Uvedene granične kontrole

Italijanski ministar vanjskih poslova nazvao je odluku Španije da uvede recipročne kontrole putnika iz Italije „neshvatljivom i potpuno neprihvatljivom“, dok su se putnici između dvije članice Evropske unije suočili s posljedicama sve ozbiljnijeg spora.

Španija je u subotu u ponoć počela provoditi nasumične kontrole putnika koji dolaze iz Italije. Ovaj recipročni potez uslijedio je nakon što je Rim izazvao nezadovoljstvo Madrida uvođenjem kontrola 1. augusta za putnike iz Španije, kao odgovor na nedavni priliv oko 72.000 ljudi u Ceutu, špansku teritoriju u sjevernoj Africi.

Španski zvaničnici brzo su ukazali na to da italijanske kontrole nemaju mnogo smisla jer je do 1. augusta situacija na granici Ceute već bila pod kontrolom, a velika većina pristiglih ljudi vraćena je u Maroko. Madrid je više puta naglasio da Ceuta nije dio šengenskog prostora slobodnog kretanja, što znači da bez državljanstva ili boravišne dozvole EU postoji vrlo mala mogućnost nastavka putovanja prema kontinentalnoj Evropi.

Italijanske kontrole dovele su do „nepodnošljivih“ scena na italijanskim aerodromima, izjavio je španski ministar vanjskih poslova José Manuel Albares.

„Ova mjera je, prije svega, napad na dostojanstvo španskog naroda, ali je, kao drugo, i torpedo ispaljen u trup evropskog jedinstva“, rekao je.

U intervjuu objavljenom u nedjelju u listu La Stampa, italijanski ministar vanjskih poslova branio je odluku Rima.

„Potrebno je uvesti određeni red: nismo protiv Španije, ali imamo obavezu štititi svoje granice“, rekao je Antonio Tajani, izražavajući zabrinutost da bi neki od migranata potencijalno mogli zastupati džihadističke stavove.

„Ono što je neshvatljivo i potpuno neprihvatljivo jeste reakcija Španije.“

Tajani je odbacio tvrdnje da su potezi Rima samo simbolični, s obzirom na veoma malu vjerovatnoću da bi neko iz Ceute mogao stići do Italije.

„Gdje oni idu nakon što stignu u Španiju? Italija je, kao odredište, zemlja koja je najviše izložena riziku. Mi nismo Njemačka ili Norveška.“

Na pitanje da li je reakcija Italije proporcionalna, Tajani je ukazao na izvještaje o novim pozivima na internetu za masovni prelazak granice sredinom augusta.

„Nadamo se da ćemo uskoro moći ukinuti ovu suspenziju, čim rizik prestane postojati“, rekao je.

Italijanski ministar unutrašnjih poslova prošle sedmice javno je pohvalio Španiju zbog načina na koji je upravljala krizom, ali je Tajani kritikovao Madrid tvrdeći da nije bio „onoliko oprezan koliko je trebao biti“.

On je priliv migranata povezao s nedavnim španskim programom regularizacije, opisujući odluku da se migrantima koji rade omogući dobijanje dokumenata kao „negativnu poruku koja ugrožava sigurnost svih“. Evropska unija je, međutim, ranije odbacila tvrdnje o povezanosti priliva migranata u Ceutu s programom regularizacije.

Italijanska vlada već dugo kritikuje napore Španije da reguliše status migranata bez odgovarajućih dokumenata, iako istovremeno radi na sličnim planovima prema kojima bi do 2028. godine gotovo 1,1 milion stranih radnika dobilo radne dozvole. Jedan istraživač je za Financial Times italijanske mjere opisao kao „prikrivenu amnestiju“.

I Španija i Italija imaju dugu historiju programa regularizacije migranata. Tajanijeva stranka Forza Italia je 2002. godine provela jedan od najvećih takvih programa u Italiji, kada je izdato nešto više od 634.000 dozvola.

Uprkos tome, percepcija različitih pristupa migracijama dovela je Madrid i Rim u direktan politički sukob. Italijanska premijerka Giorgia Meloni nastoji se pozicionirati kao zagovornica čvrste politike prema migracijama, dok španski premijer Pedro Sánchez brani potrebu za stranom radnom snagom kako bi se podržao ekonomski rast Španije i ublažile posljedice demografskog pada.

Sánchez je također istakao da je Italija posljednjih godina bilježila najveći broj neregularnih prelazaka granice u EU, uz brojke koje su, prema njegovim riječima, dvostruko veće od onih u Španiji.