Ustavni sud sutra o vakcinaciji kao uslovu za boravak djece u vrtićima

Ustavni sud Crne Gore održaće sutra javnu raspravu o ustavnosti zakonskog rješenja prema kojem je obavezna vakcinacija uslov za boravak djece u javnim i privatnim predškolskim ustanovama. 

Pred Sudom su tri inicijative kojima su osporene odredbe Zakona o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti.

Od 1. septembra počela je primjena odredbe prema kojoj u vrtiću mogu boraviti djeca kod kojih je sprovedena obavezna vakcinacija, dok su izuzeta djeca kod koje postoji trajna medicinska kontraindikacija. 

Potvrdu o vakcinaciji izdaje izabrani pedijatar nadležnog doma zdravlja. Zakon istovremeno obavezuje roditelja, usvojioca ili staratelja da djetetu obezbijedi obaveznu vakcinaciju, osim kada postoje medicinske kontraindikacije.

Pojedini roditelji su saopštili da su pred početak vrtićke godine morali da mijenjaju već izdate potvrde, da nije bilo dovoljno termina za vakcinaciju, a zabilježeni su i slučajevi odvajanja nevakcinisane djece u posebne prostorije. Vrtići su instrukcije Ministarstva zdravlja dobili 18. augusta, manje od dvije sedmice prije početka primjene novih pravila.

Prema podacima Instituta za javno zdravlje koje prenosi UNICEF, svega 23 odsto dece rođene 2024. godine primilo je prvu dozu MMR vakcine, u odnosu na 88 odsto 2013. godine. Za zaštitu zajednice od epidemije malih boginja potreban je obuhvat od najmanje 95 odsto.

Tokom augusta dato je više od 2.400 doza MMR vakcine, kao i više hiljada drugih vakcina iz obaveznog kalendara. Ipak, među djecom rođenom od 2020. do 2024. godine prvu dozu MMR vakcine primilo je oko 59 odsto, dok oko 15.000 djece iz tih generacija nije evidentirano kao vakcinisano prvom dozom.

UNICEF je saopštio da djeca treba da budu vakcinisana na vrijeme, ali istovremeno pozvao državu da pronađe rješenja koja će štititi i zdravlje djece i njihov pristup kvalitetnom predškolskom obrazovanju, ocjenjujući da ta dva cilja ne bi trebalo suprotstavljati.

Zaštitnik ljudskih prava, s druge strane, podsjetio je na praksu Evropskog suda za ljudska prava, koji je u predmetu “Vavrička protiv Češke” zaključio da obavezna vakcinacija i određene restrikcije za nevakcinisanu djecu mogu biti opravdane legitimnim ciljem zaštite javnog zdravlja.

Na javnoj raspravi pred Ustavnim sudom učestvovaće predstavnici Instituta za javno zdravlje, UNICEF-a i Svjetske zdravstvene organizacije, kao i stručnjaci iz oblasti prava djeteta, epidemiologije, psihologije i ranog razvoja.