Nove novčanice eura dobijaju novi izgled: Ko ili šta će se naći na njima?

Stilski, prikazi se kreću od fotorealizma do crteža koji bi mogao izgledati kao rad talentovanog nastavnika likovne kulture u osnovnoj školi Do ponedjeljka traje anketa Evropske centralne banke o tome kako bi trebale izgledati nove novčanice eura. Ptice ili poznati Evropljani? Već je i izbor motiva izazvao brojna nezadovoljstva.

Prilikom izrade prvih novčanica eura namjera je bila predstaviti građevinske stilove od antike do savremenog doba, ali zapravo nijedna građevina prikazana na evropskim novčanicama nigdje ne postoji. Ideja je bila jasna: Evropa ima previše poznatih građevina iz svih tih perioda, a izbor jedne umjesto druge nepotrebno bi izazvao negodovanje u članici koja smatra da upravo ona ima građevinu koja najbolje predstavlja određeni arhitektonski stil.

Poznati Evropljani

Jedan od prijedloga za nove novčanice eura ide u potpuno drugom smjeru – na njima bi bili prikazani poznati Evropljani, piše Deutsche Welle. 

Novčanicu od pet eura krasi pjevačica Marija Kalas (Maria Callas), na novčanici od 10 eura prikazan je kompozitor Ludvig van Betoven (Ludwig van Beethoven), dok se fizičarka Marija Kiri (Marie Curie) nalazi na novčanici od 20 eura.

Književnik Migel de Servantes (Miguel de Cervantes) trebao bi biti na novčanici od 50 eura, renesansni umjetnik Leonardo da Vinči (Leonardo da Vinci) na novčanici od 100 eura, dok će književnicu i mirovnu aktivisticu Bertu fon Zutner (Bertha von Suttner) na novčanici od 200 eura vjerovatno malo ko prepoznati.

Ali upravo tu nastaje veliki problem: kako i zašto je odabrano samo ovih šest Evropljanki i Evropljana? Svima njima treba odati priznanje, ali zašto Betoven, a ne Mocart (Wolfgang Amadeus Mozart)? Zašto Servantes, a ne Gete (Johann Wolfgang von Goethe) ili Balzak (Honore de Balzac)? Gdje su tu Kopernik (Nikola Kopernik) ili Galilej (Galileo Galilei)? Je li Marija Kalas važnija od Aristotela – ako se već želi predstaviti nekoga iz Grčke?

Ptice na novčanicama

Drugi prijedlog motiva za nove novčanice donosi ptice. Na novčanici od pet eura nalazi se puzavac (Tichodroma muraria), na novčanici od 10 eura vodomar (Alcedo atthis), dok je na novčanici od 20 eura pčelarica (Merops apiaster).

Jedina ptica koju bi možda na prvi pogled prepoznalo više Evropljana nalazi se na novčanici od 50 eura – bijela roda (Ciconia ciconia). Nakon toga ponovo slijede ptice poznate uglavnom ozbiljnim ljubiteljima: na novčanici od 100 eura je sabljarka, odnosno avoceta (Recurvirostra avosetta), dok je na najvećoj novčanici, onoj od 200 eura, atlantska strmoglavka (Morus bassanus).

Problem nisu samo ptice koje današnje, sve urbanije stanovništvo Evropske unije uglavnom ne poznaje, već i činjenica da se za neke od njih teško može reći da su zaista “evropske”. Ako bi to bio kriterij, na novčanicama bi se, naprimjer, mogli naći bjeloglavi sup ili tetrijeb gluhan – da navedemo samo neke mnogo karakterističnije ptice Starog kontinenta.

Šta je na poleđini?

Na poleđini serije s pticama ponovo se nalaze građevine, ali ovoga puta institucije Evropske unije, poput Evropskog parlamenta, Evropske komisije, Evropske centralne banke, Suda Evropske unije, Evropskog vijeća zajedno s Vijećem Evropske unije te Evropskog revizorskog suda.

Bez obzira na to šta građani Evrope mislili o zgradama institucija Evropske unije, još više slobode ostavljeno je u prikazima na poleđini novčanica s likovima odabranih Evropljana. Tako bi se na novčanici od pet eura mogli naći ulični izvođači, na novčanici od 10 eura horsko pjevanje, na 20 eura škola ili univerzitet, na 50 eura biblioteka, na 100 eura muzej, a na novčanici od 200 eura javni trg.

Žiri ima 21 člana

Stilski, prikazi se kreću od fotorealizma do crteža koji bi mogao izgledati kao rad talentovanog nastavnika likovne kulture u osnovnoj školi.

Kako god, riječ je o izboru žirija koji ima 21 člana, ali proces odlučivanja još nije završen. Evropska centralna banka želi čuti i mišljenje građana Evropske unije, a anketa traje do ponedjeljka.

Konačan izgled novih novčanica trebao bi biti određen do kraja godine. Međutim, ovdje nije riječ samo o izgledu. Sadašnje novčanice eura relativno su sigurne i teško ih je krivotvoriti, ali mogu – i moraju – biti još sigurnije.

Avaz.ba