Evropa sprema historijsko, rekordno puštanje 400 miliona barela nafte

Evropske zemlje spremaju se da odobre puštanje 400 miliona barela nafte kako bi ublažile rastuće troškove energije i strahove od nestašica, dok rat u Iranu i dalje bjesni.

Francuska, Italija, Njemačka, Ujedinjeno Kraljevstvo i ostatak kluba G7, signalizirali su podršku mjeri, koja bi bila koordinirana preko Međunarodne agencije za energiju (IEA) i predstavljala najveće puštanje rezervi u historiji tog tijela.

Više nego dvostruko nakon ruske invazije

To bi bilo više nego dvostruko od 182 miliona barela nafte koje su zemlje IEA pustile nakon ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine.

“IEA je zatražila da se puste rezerve nafte u iznosu od 400 miliona barela”, rekla je njemačka ministrica energetike Katherina Reiche u srijedu.

“Mi ćemo se povinovati ovom zahtjevu i dati svoj doprinos, jer Njemačka podržava najvažniji princip IEA, uzajamnu solidarnost”, naglasila je.

Signal poslan tržištima

Francuski ministar finansija Roland Lescure, koji je ranije ove sedmice predsjedavao sastancima ministara finansija i energetike G7, rekao je da je signal poslan tržištima o mogućem zajedničkom puštanju rezervi već imao pozitivan utjecaj na cijene.

“Ako se zalihe puste širom svijeta, to omogućava vraćanje nafte u različitim oblicima, rafinirane ili ne, čime se povećava količina nafte koja cirkuliše i ograničavaju pritisci na cijene “, rekao je Lescure novinarima nakon sjednice francuske vlade.

Sjedinjene Države, kao i Japan i Južna Koreja, koje su najteže pogođene zbog velike zavisnosti od nafte iz Perzijskog zaljeva, posebno podržavaju korištenje rezervi, prema riječima dvojice evropskih zvaničnika upoznatih s pitanjem.

Pritisak na cijene

Evropske zemlje, koje uvoze relativno malu količinu nafte iz Zaljeva, u početku su bile nevoljne, ali kombinacija američkog i azijskog pritiska, podrške IEA i spoznaje da bi to ublažilo pritisak na cijene, preokrenula je njihovo mišljenje, rekao je drugi evropski energetski zvaničnik.

Francuski predsjednik Emmanuel Macron je također pozdravio odluku zemalja članica Međunarodne agencije za energiju da oslobode 400 miliona barela nafte iz strateških rezervi.

“G7 predstavlja 70 posto ove objave i bit će zasnovana na nacionalnoj implementaciji kada budemo razmatrali izvršenje ove odluke”, dodao je.

Okupljanje G7

IEA, ključna institucija za koordinaciju snabdijevanja naftom i gasom među bogatim zemljama, osnovana nakon naftnog embarga 1973., prvi put je predložila mjeru u utorak navečer tokom vanrednog sastanka svih članica, nakon okupljanja G7.

Cijena nafte skočila je na više od 100 dolara po barelu tokom protekle sedmice, dok je Iran napadao energetsku infrastrukturu širom Perzijskog zaljeva kao odgovor na američko-izraelske zračne udare po Iranu. Povukla se na oko 90 dolara po barelu nakon prvih izvještaja da je IEA predložila korištenje rezervi.

SAD su među najvećim zagovornicima puštanja rezervi, jer rast cijena nafte predstavlja veliku brigu za predsjednika Donalda Trumpa pred ovogodišnje izbore za Kongres. Japan je također snažno za.

Iako su i velike evropske članice G7 signalizirale podršku, nije jasno u kojoj mjeri će doprinijeti. Većina zemalja EU već održava značajne zalihe prema pravilima EU uvedenim nakon ruske invazije na Ukrajinu, a evropske vlasti su više puta naglašavale protekle sedmice da blok nije u riziku od nestašice nafte, barem kratkoročno.

Podrška mjerama

G7 je u srijedu rano izdala saopštenje da “u principu” podržava potez. Druge zemlje članice IEA, uključujući Austriju, također su javno podržale mjeru.

Članice će imati jedan dan da ulože prigovor nakon odluke, a zatim tri mjeseca da koordiniraju puštanje rezervi na otvoreno tržište u skladu s uputama IEA, rekao je zvaničnik. Najveći efekat imat će ako zemlje usklade puštanje svojih rezervi, dodao je.

Puštanje rezervi nafte u vanrednim okolnostima pomoglo bi ublažavanju pritisaka na snabdijevanje sirovom naftom, ali ne bi riješilo nestašice rafiniranih goriva poput dizela ili kerozina, niti rast cijena gasa, kažu analitičari.