Kako su rasle cijene goriva od februara do oktobra: Za 50 litara dizela danas treba izdvojiti i preko 60 KM više

Vozači u Sarajevu i okolini ovog oktobra za 50 litara dizela izdvajaju između 179,50 i 182 KM na pumpama obuhvaćenim aktuelnim pregledom cijena. Kada se to uporedi s februarskim prosjekom u Federaciji BiH, ista količina goriva košta između 63 i 65,50 KM više.

Iza ove razlike stoje mjeseci snažnih promjena na domaćem i svjetskom tržištu. Cijene su tokom godine rasle i padale, a u septembru je na jednoj pumpi u BiH zabilježen i dizel skuplji od četiri KM po litru.

U februaru oko 2,30 KM, u proljeće nagli skok

Prema februarskom biltenu Federalnog ministarstva trgovine, prosječna cijena dizela u FBiH iznosila je 2,33 KM po litru, dok je benzin 95 u prosjeku koštao 2,31 KM. 

Već tokom marta uslijedio je izrazit rast. Prema podacima Ministarstva objavljenim u aprilskom saopćenju, prosječna cijena dizela povećana je s 2,36 KM početkom marta na 3,46 KM krajem mjeseca. Benzin je u istom periodu poskupio s 2,32 na 2,73 KM. Do 13. aprila prosjek za dizel dostigao je 3,68 KM, a za benzin 2,89 KM. 

Poskupljenje, međutim, nije bilo neprekidno. Julski bilten Ministarstva pokazuje niže cijene: kantonalni prosjeci dizela tada su se kretali od 2,93 do 3,01 KM, a benzina 95 od 2,77 do 2,83 KM po litru. 

Koliko sada košta točenje u Sarajevu i okolini?

Aktuelni pregled cijena za dio pumpi u Sarajevu i okolini, uključujući Kiseljak, pokazuje dizel od 3,59 do 3,64 KM po litru. Na prikazanoj stanici G-Petrola cijena je 3,61 KM, na Brkić Petrolu 3,62 KM, dok je na prikazanim stanicama Bilana, Hifa Petrola i Selexa 3,64 KM.

Kod benzina Super 95 prikazane cijene kreću se od 3,29 do 3,33 KM. Na Bingo Petrolu u ulici Džemala Bijedića iznosi 3,29 KM, na prikazanim pumpama BM Benza, Hifa Petrola i Win Petrola 3,30 KM, a na Ćuriću 3,33 KM.

Koliko je ta razlika značajna za kućni budžet pokazuje računica za točenje 50 litara. Po februarskoj prosječnoj cijeni u FBiH, ta količina dizela koštala je 116,50 KM. Po prikazanim oktobarskim cijenama potrebno je izdvojiti između 179,50 i 182 KM, odnosno od 63 do 65,50 KM više.

Za 50 litara benzina 95, prema februarskom prosjeku, trebalo je izdvojiti 115,50 KM. Na pumpama iz aktuelnog pregleda ista količina sada košta između 164,50 i 166,50 KM, što predstavlja razliku od 49 do 51 KM.

Navedene oktobarske cijene dizela više su približno 54 do 56 posto, a benzina 42 do 44 posto u odnosu na februarski prosjek. Računica poredi službeni prosjek FBiH s konkretnim oktobarskim cijenama na pumpama obuhvaćenim pregledom.

Dizel je u septembru prelazio četiri KM

Granica od četiri KM po litru već je bila premašena na pojedinačnoj lokaciji. U izvještaju objavljenom 25. septembra navedeno je da je u Kneževu zabilježena cijena od 4,01 KM po litru. 

Po toj cijeni, točenje 50 litara koštalo je 200,50 KM.

Šta se dešavalo na svjetskom tržištu?

Na svjetskom tržištu barel nafte Brent u terminskom trgovanju 27. februara iznosio je 72,48 dolara. Trgovanje 9. oktobra završeno je na 104,72 dolara, prema Reutersu. To predstavlja rast od približno 44,5 posto između ova dva datuma.

Reuters navodi da su rat na Bliskom istoku i sukob Rusije i Ukrajine poremetili snabdijevanje naftnim derivatima, posebno dizelom. Dodatni pritisak početkom oktobra donijele su prijetnje plovidbi kroz Hormuški moreuz i obustave dijela američke proizvodnje zbog uragana Isaias.

Na aktuelnom pregledu pumpi u Sarajevu i okolini vidljiva su posljednja evidentirana pojeftinjenja dizela od dva do deset feninga. I uz te korekcije, trošak točenja ostaje znatno iznad februarskog prosjeka.