Ko je Iranka čiji je čin prkosa obišao svijet?

Videosnimak od svega 34 sekunde bio je dovoljan da anonimna žena, iranska izbjeglica u Kanadi, postane globalni simbol otpora protiv iranskog režima. Na snimku koji je preplavio društvene mreže, ona pali fotografiju vrhovnog vođe Irana, ajatolaha Alija Khamneija, koristi plamen da pripali cigaretu, povlači dim i mirno pušta ostatke pepela da padnu na tlo.

Simbolika koja ruši barijere

Ovaj čin, iako kratak, nosi ogromnu težinu. U Iranu se paljenje slike vrhovnog vođe smatra teškim zločinom za koji se može izreći i smrtna kazna. Za mnoge demonstrante širom svijeta, njena gesta postala je ultimativni dokaz autonomije i hrabrosti. Trend se brzo proširio, pa su protivnici režima od Švicarske i Njemačke do SAD-a počeli ponavljati isti čin – paljenje cigareta na fotografijama ajatolaha.

Ko se krije iza nadimka “Morticia Addams”?

Iako je odbila otkriti svoj puni identitet agenciji Associated Press (AP) zbog sigurnosti svoje porodice u Iranu, na platformi X koristi nadimak “Morticia Addams” i opisuje se kao radikalna feministkinja. U intervjuu za indijsku mrežu CNN-News18, objasnila je da je njen motiv bio isključivo pružanje podrške prijateljima i narodu u domovini.

Njen životni put obilježen je aktivizmom od rane mladosti:

• Prvo hapšenje: Uhapšena je sa samo 17 godina tokom protesta “Krvavi novembar” 2019. godine.

• Lična borba: Svi članovi njene porodice i dalje su u Iranu. Navela je kako danima nije imala kontakt s njima i da strahuje od odmazde režima zbog svog postupka.

Rat narativa

Dok demonstranti ovaj snimak vide kao autentičan krik za slobodu, iranske vlasti ovakve prizore često proglašavaju dijelom stranih “psiholoških operacija” usmjerenih na destabilizaciju zemlje. Bez obzira na to je li snimak bio spontan ili planiran, “djevojka s cigaretom” već je osigurala svoje mjesto u historiji iranskog otpora, postajući lice generacije koja se više ne boji režimskih zabrana.