Konačno obavještenje i najava početka regionalno koordinisanih protesta transportnog sektora

Poštovani predstavnici institucija, predstavnici Delegacije Evropske unije u Bosni i Hercegovini, predstavnici medija, poštovani građani Bosne i Hercegovine,

ovim putem Vas zvanično obavještavamo da je Plenum Konzorcijuma Logistika Bosne i Hercegovine, u punoj koordinaciji sa reprezentativnim udruženjima i predstavnicima drumskih prevoznika Republike Srbije, Crne Gore i Sjeverne Makedonije, potvrdio odluku o početku zajedničkih regionalnih protesta transportnog sektora od 14. septembra 2026. godine na graničnim prelazima prema državama članicama Evropske unije.

Nakon višemjesečne borbe, apela, institucionalnih inicijativa, sastanaka i obraćanja domaćim institucijama, državama članicama Evropske unije i Evropskoj komisiji, nije ponuđeno efikasno, konkretno i održivo rješenje problema ograničenog perioda boravka profesionalnih vozača sa Zapadnog Balkana u šengenskom prostoru.

Profesionalni vozači iz Bosne i Hercegovine, Srbije, Crne Gore i Sjeverne Makedonije i dalje se suočavaju sa ozbiljnim posljedicama primjene postojećeg režima, uključujući privođenja, deportacije, prekide putovanja i zabrane ponovnog ulaska u šengenski prostor. Takva praksa direktno ugrožava pravo na rad profesionalnih vozača, poslovanje transportnih kompanija, konkurentnost privrede Zapadnog Balkana i kontinuitet evropskih i regionalnih lanaca snabdijevanja.

Profesionalni vozač u međunarodnom drumskom transportu ne boravi u Evropskoj uniji u turističke svrhe. Njegovo prisustvo proizlazi iz izvršenja međunarodnog transportnog zadatka i predstavlja sastavni dio funkcionisanja trgovine i lanaca snabdijevanja između Evropske unije i Zapadnog Balkana.

Profesionalni vozači nisu ilegalni migranti, nisu bezbjednosna prijetnja i nisu ilegalna radna snaga. Oni izvršavaju međunarodne transportne operacije kojima se svakodnevno povezuju privrede Evropske unije i Zapadnog Balkana.

Uprkos tome, postojeći režim može dovesti profesionalnog vozača u situaciju da uredno izvršava svoj posao i poštuje transportne, carinske, bezbjednosne i socijalne propise, a da zbog prirode tog istog posla iscrpi dozvoljeni period boravka i više ne može nastaviti obavljati svoje zanimanje. Takvo stanje više nije održivo.

Od prethodnih protesta i brojnih institucionalnih inicijativa transportni sektor je očekivao konkretan napredak. Međutim, vrijeme je prolazilo, a problem nije riješen. Posljedice se danas direktno ogledaju kroz:

• smanjenu raspoloživost profesionalnih vozača;
• gubitak transportnih kapaciteta;
• povećanje troškova međunarodnog transporta;
• otežano izvršavanje ugovorenih rokova isporuke;
• ugrožavanje izvoza i uvoza;
• poremećaje u lancima snabdijevanja;
• odlazak profesionalnih vozača;
• gašenje pojedinih transportnih kapaciteta i preseljenje poslovanja prema državama članicama EU;
• stvaranje neravnopravnih uslova konkurencije između prevoznika iz EU i država Zapadnog Balkana.
•  

Zbog toga je transportni sektor četiri države, nakon iscrpljivanja mogućnosti dosadašnjeg institucionalnog djelovanja, donio odluku o zajedničkom regionalnom odgovoru.

Od 14. septembra 2026. godine protesti će se koordinisano sprovoditi u:

·         Bosni i Hercegovini,

·         Republici Srbiji,

·         Crnoj Gori i

·         Sjevernoj Makedoniji.

Aktivnosti će biti usmjerene prema graničnim prelazima i teretnim terminalima na transportnim pravcima prema državama članicama Evropske unije, u skladu sa nacionalnim zakonodavstvom i u koordinaciji sa nadležnim organima svake države.

Na svim graničnim prelazima Bosne i Hercegovine prema državama članicama Evropske unije biće određeni i zaduženi koordinatori Konzorcijuma Logistika Bosne i Hercegovine.

Koordinatori će biti odgovorni za neposrednu komunikaciju i saradnju sa predstavnicima nadležnih državnih, graničnih, carinskih, policijskih i drugih službi Bosne i Hercegovine.

Sve aktivnosti na području Bosne i Hercegovine koordinisaće se u skladu sa važećim zakonskim propisima, odlukama i uputstvima nadležnih organa i principima dobre prakse, uz puno uvažavanje bezbjednosti građana, profesionalnih vozača, službenih lica i drugih učesnika u saobraćaju.

Istovremeno će biti uspostavljena stalna regionalna komunikacija sa kolegama i partnerskim udruženjima drumskih prevoznika iz Srbije, Crne Gore i Sjeverne Makedonije, kako bi regionalne aktivnosti bile usaglašene, odgovorne i koordinisane.

Svaki granični prelaz obuhvaćen aktivnostima imaće odgovornog koordinatora i jasno definisan kanal komunikacije sa nadležnim institucijama.

Posebna pažnja biće posvećena saradnji sa Graničnom policijom BiH, Upravom za indirektno oporezivanje BiH, nadležnim policijskim strukturama Republike Srpske i Federacije Bosne i Hercegovine, lokalnim zajednicama i drugim nadležnim službama.

Protesti će biti mirni, organizovani, odgovorni i bezbjednosno koordinisani. Konzorcijum Logistika Bosne i Hercegovine zahtijeva od svih učesnika dosljedno poštovanje zakona, uputstava policijskih i drugih nadležnih organa i instrukcija imenovanih koordinatora.

Posebno će se voditi računa o hitnim medicinskim i humanitarnim potrebama, transportu živih životinja i drugim kategorijama za koje nadležni organi utvrde potrebu prioritetnog postupanja.

Posebno želimo pravovremeno obavijestiti sve građane Bosne i Hercegovine, privredne subjekte, proizvođače, izvoznike, uvoznike, distributere i korisnike transportnih usluga da cilj protesta nije stvaranje problema građanima niti ugrožavanje svakodnevnog života.

Građani Bosne i Hercegovine nisu meta protesta. Privreda Bosne i Hercegovine nije meta protesta. Naprotiv, želimo zaštititi profesionalne vozače, domaće transportne kompanije i dugoročnu stabilnost lanaca snabdijevanja.

Javnost obavještavamo unaprijed kako bi građani i privredni subjekti mogli pravovremeno planirati svoje aktivnosti i transportne potrebe od 14. septembra 2026. godine.

Zahvalnost svim medijima u Bosni i Hercegovini da javnosti pravovremeno, odgovorno i cjelovito prenesu razloge protesta, njegove ciljeve i informacije značajne za građane i privredu. Transportni sektor će tokom priprema i trajanja protesta nastojati da javnosti obezbijedi blagovremene informacije o svim relevantnim promjenama.

Od Delegacije Evropske unije u Bosni i Hercegovini očekujemo da ovo konačno obavještenje bez odlaganja prenese nadležnim institucijama Evropske unije. Ovo je jasan signal da je transportni sektor četiri države Zapadnog Balkana došao do granice mogućnosti poslovanja u postojećim uslovima.

I dalje smatramo da se problem mora riješiti dijalogom, evropskim pravnim mehanizmima i institucionalnim dogovorom, a ne na graničnim prelazima.

Regionalna koordinacija ne traži privilegije, ukidanje graničnih kontrola niti izuzimanje profesionalnih vozača od bezbjednosnih pravila.

Tražimo poseban, pravno održiv i operativno primjenjiv režim za profesionalne vozače u međunarodnom drumskom transportu, koji će uvažiti specifičnost njihovog rada i omogućiti nesmetano izvršavanje međunarodnih transportnih operacija. Od Evropske komisije, država članica Evropske unije i vlada država Zapadnog Balkana očekujemo hitno pokretanje institucionalnog procesa sa jasno definisanim rokovima i konkretnim rješenjem.

Do početka protesta 14. septembra 2026. godine ostajemo potpuno otvoreni za institucionalni dijalog. Ukoliko u međuvremenu bude ponuđeno konkretno, provjerljivo, pravno održivo i operativno primjenjivo rješenje, Regionalna koordinacija će ga bez odlaganja razmotriti.

Do tada se nastavljaju organizacione pripreme u sve četiri države.

Naš princip je jasan:

PROTEST JE REGIONALAN. PROTEST JE MIRAN I ORGANIZOVAN. POŠTOVANJE ZAKONA JE OBAVEZNO. KOORDINACIJA SA NADLEŽNIM SLUŽBAMA JE OBAVEZNA. GRAĐANI NISU CILJ PROTESTA. PRIVREDA NIJE CILJ PROTESTA. RJEŠENJE STATUSA PROFESIONALNIH VOZAČA JE CILJ.

S poštovanjem,