Kontroverzno smaknuće u Iranu: Cura tvrdi da je ubila napadača u samoodbrani

Iran je u subotu pogubio 23-godišnju Marzieh Nieri, koja je tvrdila da je muškarca ubila u samoobrani tokom pokušaja seksualnog napada. Istog dana iranske vlasti izrekle su drugoj ženi deset smrtnih kazni zbog ubistava starijih muškaraca s kojima je sklapala brakove, piše Euronews.

Nieri je pogubljena u zoru u centralnom zatvoru u Kazvinu. Organizacija Iran Human Rights navodi da je sa samo 17 godina bila prisilno udana pod pritiskom porodice.

Događaj zbog kojeg je osuđena dogodio se u oktobru 2021. godine, kada je imala 18 godina. Na suđenju je rekla da ju je jedan od poslovnih partnera njenog supruga, koji je bio pod utjecajem alkohola, pokušao seksualno napasti. Tvrdila je da ga je u samoobrani ranila kuhinjskim nožem, dok je njen suprug poginuo u istom sukobu.

Ona je već 14. po redu

Nieri se četiri dana kasnije sama predala policiji, nakon što je pronašla utočište kod brata. Sud je odbacio njenu tvrdnju da je djelovala u samoobrani. Porodice žrtava zatražile su primjenu qisasa, odnosno kazne odmazde po principu “oko za oko”, nakon čega je osuđena na smrt.

Prema podacima organizacije Iran Human Rights, Nieri je najmanje 14. žena pogubljena u Iranu od početka 2026. godine.

Broj pogubljenih žena u Iranu posljednjih godina naglo raste. Prema američkom State Departmentu, tokom 2025. godine pogubljena je najmanje 61 žena, što je najveći broj u posljednjih 25 godina i oko 70 posto više nego godinu ranije.

U slučajevima ubistva supruga ili partnera žene se često suočavaju sa smrtnom kaznom. Iran Human Rights navodi da je najmanje 21 žena pogubljena prošle godine bila osuđena prema principu qisasa zbog ubistva supruga ili zaručnika.

Organizacije za zaštitu prava žena upozoravaju da su mnoge od tih žena godinama bile izložene nasilju. Prisilni brakovi u ranoj dobi, ekonomska zavisnost, otežan pristup razvodu i slaba pravna zaštita dodatno im otežavaju izlazak iz nasilnih odnosa.

Prema principu qisasa, porodica žrtve može tražiti pogubljenje počinioca ili prihvatiti novčanu naknadu, poznatu kao diyya odnosno “krvarina”. Smrtna kazna u takvim slučajevima može biti izvršena samo uz pristanak najbližih srodnika žrtve.

Druga žena osuđena na deset smrtnih kazni

Istog dana pravosuđe u pokrajini Mazandaran objavilo je da je Kolthoum Akbari osuđena na deset smrtnih kazni zbog deset ubistava. Slučaj je pokrenut nakon sumnjive smrti 82-godišnjeg muškarca u septembru 2023. godine, nekoliko mjeseci nakon što je s Akbari sklopio privremeni brak.

Istraga je nakon prijave njegove porodice otkrila niz sličnih slučajeva. Akbari je nakon hapšenja priznala da je ubila više starijih muškaraca, od kojih je većinu namamila u privremene brakove. Vlasti su joj oduzele imovinu.

Porodica jedanaeste žrtve nije tražila smrtnu kaznu, već finansijsku naknadu. Istražitelji vjeruju da bi ukupan broj njenih žrtava mogao biti veći od 11.

Iran je jedna od rijetkih zemalja koja i dalje u velikom broju izvršava smrtne kazne. Organizacije za ljudska prava zabilježile su najmanje 1.639 pogubljenja tokom 2025. godine, što je najveći godišnji broj od 1989. godine.

Amnesty International navodi da je Iran, iza Kine, među državama s najvećim brojem izvršenih smrtnih kazni. Aktivisti upozoravaju da broj pogubljenja nastavlja rasti i tokom 2026. godine.

Amnesty International protivi se smrtnoj kazni u svim slučajevima, bez obzira na vrstu zločina ili okolnosti, smatrajući je kršenjem temeljnog prava na život.