Misteriozni ‘virus’ hara: Ljudi počeli iznenada da umiru, problemi u zemlji u koju hrle turisti

Kubu je zahvatila ozbiljna epidemija poznata pod nazivom ‘virus’, zbog koje su bolnice u zemlji praktično na rubu kolapsa, dok vlasti sve češće bivaju optuživane za prikrivanje stvarnog broja smrtnih slučajeva.

Zvanični podaci ukazuju na 52 smrtna slučaja prijavljena od 17. decembra i više od 38.000 sumnjivih infekcija, ali mnogi Kubanci smatraju da su stvarne brojke znatno veće. Epidemija, koju većina ljudi poznaje jednostavno kao ‘virus’, prema nekim izvještajima zahvatila je trećinu stanovništva. Britanski medicinski žurnal opisuje situaciju kao najozbiljniju zdravstvenu krizu u zemlji u posljednjih nekoliko decenija.

Manuel Kuesta Morua, istaknuti borac za ljudska prava iz Havane, tvrdi da je epidemija počela u Matanzasu prije otprilike pet mjeseci, kada su registrovane iznenadne smrti. ‘Ove smrti nikada nisu zvanično priznate kao posledica virusa, već su predstavljene kao ‘prirodni uzroci’, ističe Kuesta. Dodaje da je u pokrajinskoj bolnici u Matanzasu medicinska sestra, koja je kasnije otpuštena i ućutkana, podigla uzbunu zbog neuobičajeno velikog broja smrtnih slučajeva.

U međunarodnom kontekstu, kanadska vlada je nedavno uvela zdravstvene preglede i do sedmodnevni karantin za putnike koji se vraćaju s Kube, dok je Španija svojim građanima savjetovala da izbjegavaju putovanja na ostrvo zbog ‘ozbiljne epidemije’.

Do kraja oktobra, zdravstveni radnici prijavili su 13.000 novih slučajeva groznice u jednoj sedmici, a u regijama poput Kamagueja i Olgina lokalna groblja bila su preopterećena. Tri mjeseca nakon širenja bolesti, kubanska vlada je epidemiju zvanično priznala, ali i dalje odbija proglasiti vanredno stanje u zdravstvu.

Bolest je klasifikovana kao ‘kombinovani arbovirus’, što znači da pacijenti istovremeno mogu biti zaraženi različitim virusima, uključujući denge i respiratorne viruse poput H1N gripa i COVID-19. Kubanski zvaničnici tvrde da se radi o poznatim bolestima: ‘Nisu ni novi, ni retki, ni nepoznati’, rekao je ministar javnog zdravlja Hose Angel Portal Miranda u oktobru, odbacujući optužbe o zataškavanju: ‘Niko ne može da sakrije epidemiju ili mrtve’.

Američki CDC potvrđuje 149 slučajeva među putnicima koji su posjetili Kubu, naglašavajući potrebu za hitnom pažnjom kako bi se spriječilo dalje širenje virusa. Za sada ne postoje naznake da je epidemija stigla do Evrope.

Situacija je dodatno pogoršana urušenim zdravstvenim sistemom, jer je 70.000 radnika u sektoru dalo otkaz, a više od 30.000 ljekara emigriralo u posljednje tri godine. ‘Vlasti su čekale mjesecima pre nego što su javno priznale razmjere epidemije i u početku su umanjivale njenu ozbiljnost, ostavljajući građane da se oslanjaju na društvene mreže i nezavisne medije za informacije’, navodi Manuel Kuesta.

Čak i nakon priznavanja epidemije, zvanična ažuriranja ostaju ograničena, nudeći minimalne podatke o hospitalizacijama, regionalnom širenju i smrtim slučajevima, zbog čega su mnogi Kubanci optužili vlasti za prikrivanje stvarnog stanja.

Loši sanitarni uslovi, poplave i nestašica insekticida, uz višedecenijski pad zdravstvenog sistema i masovnu emigraciju medicinskog osoblja, dodatno su pogoršali širenje bolesti. Kombinovani arbovirus može izazvati groznicu, bol u mišićima i zglobovima, osip, a u težim slučajevima zahvatanje nervnog sistema ili unutrašnje krvarenje.

Zdravstvena kriza zahtijeva hitnu intervenciju, a međunarodne organizacije i mnogi Kubanci ističu da vlasti nisu dovoljno transparentne u izvještavanju i reagovanju.