Ovaj grad bi mogao pasti za nekoliko minuta i zauvijek sve promijeniti: “Bilo bi brzo i bez prolijevanja krvi”

Ono što je tokom prvog mandata Donalda Trampa djelovalo kao šala, a potom kao provokacija, danas je preraslo u ozbiljnu temu rasprava unutar Bijele kuće – mogućnost američkog preuzimanja Grenlanda, uključujući i potencijalnu upotrebu vojne sile protiv NATO saveznice Danske.

Sve opcije na stolu

Bijela kuća je u utorak potvrdila da predsjednik Tramp razmatra “sve opcije” za sticanje najvećeg svjetskog ostrva, navodeći da je Grenland prioritet nacionalne sigurnosti neophodan za “odvraćanje naših protivnika u arktičkoj regiji”.

Evropski lideri i Kanada brzo su stali u odbranu Grenlanda.

– Svaki pokušaj zauzimanja Grenlanda značio bi kraj NATO-a – upozorila je danska premijerka Mete Frederiksen.

Lideri Francuske, Njemačke, Velike Britanije, Italije, Poljske i Španije izdali su zajedničku izjavu poručivši: “Grenland pripada svom narodu”.

Eventualna invazija

Vojni analitičari ocjenjuju da bi eventualna invazija bila brza i relativno jednostavna.

– Invazija bi se mogla činiti donekle prijateljskijom i suočiti se s manjim oružanim otporom – izjavio je stručnjak za Arktik Beri Skot Zelen s Poslijediplomskog studija američke mornarice.

Dodao je da bi operacija bila “brza i uglavnom bez prolijevanja krvi”, uporediva s američkom invazijom na Grenadu 1983. godine.

– Ono što počinje kao proračunata sigurnosna intervencija moglo bi se u roku od nekoliko sedmica pretvoriti u jedno od najznačajnijih otimanja moći u historiji Arktika – prikriveno jezikom humanitarne pomoći i regionalne stabilnosti – upozorio je sigurnosni analitičar Kirk Hamerton, prenosi Daily Mail.

Grenland ima oko 57.000 stanovnika i nema vlastitu vojsku, ratno vazduhoplovstvo ni mornaricu. Operacija bi, prema procjenama, mogla započeti iz američke svemirske baze Pitufik na sjeveru ostrva, koja je već pod kontrolom Sjedinjenih Američkih Država i koristi se za nadzor raketnih i svemirskih aktivnosti.

Iz baze bi teški transportni avioni prebacivali trupe, dok bi ključnu ulogu imala 11. vazdušnodesantna divizija sa sjedištem na Aljasci, poznata kao “Arktički anđeli”, specijalizirana za djelovanje u ekstremnim hladnoćama, padobranske desante i kretanje po ledu.

Prve mete

Prve mete bile bi glavni grad Nuk, aerodrom, luke, parlament, komunikacijski centri te sjedište Zajedničke arktičke komande. Američka nadmoć u vazduhu, na moru i u svemiru – uključujući nosače aviona, podmornice, borbene avione F-35 i F-22 te sisteme elektronskog ratovanja – osigurala bi potpunu kontrolu i spriječila svaki organizirani odgovor.

Ipak, analitičari upozoravaju da bi političke posljedice bile razorne. Okupacija Grenlanda izazvala bi duboku krizu unutar NATO-a, otvorila niz međunarodnih pravnih sporova te bi je Rusija i Kina iskoristile za dodatno slabljenje Zapada.

Istraživanja javnog mnijenja pokazuju da stanovnici Grenlanda u velikoj većini odbacuju ideju priključenja Sjedinjenim Američkim Državama, dok danski zvaničnici najavljuju snažan otpor na svim nivoima.

Iz Bijele kuće poručuju da je prioritet diplomatsko i ekonomsko rješenje, uključujući kupovinu, sporazum o pridruživanju ili novi sigurnosni aranžman, prenosi Večernji.