AUTOR: H.D.
DATUM:
KATEGORIJA: BiH / Vijesti

U Memorijalnom centru Srebrenica-Potočari danas će učenjem Fatihe i polaganjem cvijeća biti obilježena 18. godišnjica od prve dženaze žrtvama genocida.

Tokom 2003. godine u Memorijalnom centru Potočari obavljene su tri dženaze. Prva 31. marta, kada je ukopano 600 žrtava genocida. Druga dženaza je bila 11. jula kada su ukopane 282 žrtve, i treća 20. septembra 2003. godine kada je ukopano 107 žrtava. Ukupno te godine ukopano je 989 žrtava genocida.

Memorijalni centar Potočari zvanično je otvoren 20. septembra 2003. godine, a otvorio ga je bivši američki predsjednik Bill Clinton. U mezarju Memorijalnog centra Srebrenica-Potočari do sada su ukopane 6.652 žrtve genocida, a obavljeno je 20 kolektivnih dženaza.

Prošle godine 11. jula obilježena je 25. godišnjica od genocida u Srebrenici. Više od 40 svjetskih državnika poslali su jedinstvenu poruku: “Genocid je činjenica, negiranje nije prihvatljivo!”.

Za genocid u Srebrenici, kada je u samo nekoliko dana jula mjeseca 1995. godine ubijeno više od 8.372 Bošnjaka, do sada je osuđeno 47 zločinaca na više od 700 godina zatvora, a izrečene su i četiri doživotne kazne.

Bivši komandant Vojske Republike Srpske general Ratko Mladić nalazi se u pritvoru Haškog tribunala, gdje čeka pravosnažnu presudu. Prvostepenom presudom iz 2017. godine osuđen je na doživotnu robiju.

Sud u Hagu već je pravosnažno osudio bivšeg predsjednik RS-a Radovana Karadžića na doživotni zatvor 2019. godine. U Hagu su izrečene još tri pravosnažne doživotne kazne za genocid u Srebrenici, i to 2010. bivšem načelniku za sigurnost glavnog štaba VRS-a Ljubiši Beari, koji je umro u Berlinu 2017. godine, potom 2015. godine bivšem pomoćniku komandanta za obavještajno-sigurnosne poslove glavnog štaba VRS-a Zdravku Tolimiru, koji je umro godinu kasnije.

Na doživotnu robiju osuđen je i potpukovnik Drinskog korpusa VRS-a Vujadin Popović, koji je prolašen krivim za genocid, istrebljenje, ubistvo i progon Bošnjaka. Prva presuda koja je zločin u Srebrenici okarakterisala kao genocid izrečena je 2001. godine u Hagu bivšem generalu VRS-a Radislavu Krstiću, koji je osuđen na 35 godina zatvora. Na dugogodišnje kazne zatvora osuđeni su i oficiri VRS-a Drago Nikolić 35 godina, Dragan Obrenović 17 godina, Momir Nikolić 20 godina i Radivoje Miletić 18 godina.

U Hagu je osuđen i pripadnik 10. diverzantskog odreda Dražen Erdemović, prvi zločinac koji je pred tim sudom priznao krivicu za ubistva zarobljenih Bošnjaka.
Erdemović je uhapšen još 1996. u Srbiji i iste godine je u Hagu osuđen na pet godina zatvora, a njegovo svjedočenje kasnije je doprinijelo osuđujućoj presudi protiv zločinca Ratka Mladića. U Srbiji su do sada donesene samo dvije presude za zločine u vezi sa Srebrenicom, a jedan postupak je u toku. Četverica pripadnika Škorpiona, uhapšeni 2005. zbog ubistva Srebreničana koje su snimili u okolini Trnova, osuđeni su 2007. na ukupno 53 godine zatvora.

Još dvojica Škorpiona Milorad Momić i Slobodan Davidović osuđeni su u Hrvatskoj za isti zločin. U Srbiji je zbog Srebrenice osuđen Brano Gojković, koji je sa Tužilaštvom za ratne zločine sklopio sporazum o priznanju krivice 2016. godine. On je osuđen na 10 godina zatvora zbog ratnog zločina protiv civilnog stanovništva.
Pošto zvanični Beograd ne priznaje da se u Srebrenici dogodio genocid, optužnice podignute u Srbiji u vezi sa zločinima u Srebrenici ne koriste tu formulaciju.
U toku je i suđenje po optužnici iz 2016. za zločin u selu Kravica, u kome je jula 1995. ubijeno više od 1.300 Bošnjaka iz Srebrenice.

Sud Bosne i Hercegovine donio je 25 presuda, od čega je 13 za zločin genocida, a aktuelno je još pet predmeta protiv ukupno deset optuženih.

U posljednjoj godini podignuta je jedna optužnica za genocid u Srebrenici, i to protiv nekadašnjeg komandanta 65. zaštitnog motorizovanog puka VRS-a Milomira Savčića. On je u decembru 2019. optužen da je svjesno pomagao zločincima Ratku Mladiću i drugim oficirima VRS-a i policije da zarobe, pogube i zakopaju muškarce Bošnjake iz Srebrenice.

Presudom iz 2007. godine Međunarodni sud pravde u Hagu je dokazao da je država Srbija prekršila Konvenciju o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida time što nije učinila sve što je bilo u njenoj moći da spriječi genocid.