Tri decenije od otmice i ubistva Bošnjaka iz Sjeverina: Srbija odbija da porodicama žrtava pruži obeštećenje

Pridruži se Viber grupi 072info, do najvažnijih vijesti samo jednim klikom: KLIKNI OVDJE
Preuzimanje tekstova dozvoljeno uz obavezno navođenje i linkanje izvora “072info”.
DEKRA

Organizacije za zaštitu ljudskih prava u Srbiji podsjećaju da se danas, 22. oktobra, navršava se 30 godina od otmice i ubistva 17 građana Srbije, Bošnjaka iz Sjeverina kod Priboja.

Fond za humanitarno pravo (FHP), Žene u crnom i Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda (Sandžački odbor) podsjećaju da višegodišnja potraga porodica za posmrtnim ostacima žrtava iz Sjeverina još uvijek traje. Neprihvatljivo da institucije Srbije pune tri decenije odbijaju da porodicama žrtava pruže obeštećenje, podršku i priznanje.

Srbija uporno odbija prihvatiti odgovornost za ubistvo Bošnjaka iz Sjeverina

“Država Srbija uporno odbija da porodicama žrtava iz Sjeverina prizna status članova porodica civilnih žrtava rata, koji bi im donio skromnu, ali važnu simboličku i materijalnu podršku. Razlog za to su diskriminatorne odredbe kako prethodnog, tako i sadašnjeg zakona koji reguliše prava članova porodica civilnih žrtava. Naime, iako su žrtve iz Sjeverina bile državljani Srbije. Zločin se dogodio na teritoriji BiH i izvršili su ga pripadnici vojske koju Srbija ne smatra neprijateljskom. Iz tih razloga, oni u očima institucija Srbije nisu civilne žrtve rata”, navedeno je u saopštenju ovih organizacija.

Ističu i da tokom višegodišnje borbe za priznavanje prava žrtvama ratnih zločina, FHP, Žene u crnom i Sandžački odbor “svjedoče kontinuiranom ignorisanju i diskriminaciji sjeverinskih žrtava od strane institucija Srbije. Kako u pogledu pronalaženja posmrtnih ostataka stradalih, tako i u pogledu pravičnog obeštećenja”.

“Zahtjevamo od institucija Srbije da napuste politiku izbjegavanja odgovornosti za zločine počinjene devedesetih i konačno preduzmu smislene korake ka priznanju i pravičnom obeštećenju svih žrtava”, poručeno je u saopštenju.

Dana 22. oktobra 1992. godine, u mjestu Mioče (BiH), pripadnici jedinice „Osvetnici” pod komandom Milana Lukića zaustavili su autobus užičkog preduzeća „Raketa”, koji je saobraćao na redovnoj liniji od mjesta Rudo (BiH) ka Priboju (Srbija). „Osvetnici” su legitimisali sve putnike, a zatim iz autobusa izveli 16 civila bošnjačke nacionalnosti. Oteti civili su vojnim kamionom odvezeni u motel „Vilina vlas” u Višegradu. Pripadnici „Osvetnika“ su ih tamo fizički zlostavljali, a potom ubili na obali Drine, piše AA.

Pronađeni posmrtni ostaci samo jedne žrtve

Ubijeni su: Melvida Koldžić, Mehmed Šebo, Zafer Hadžić, Medo Hodžić, Medredin Hodžić, Ramiz Begović, Derviš Softić, Mithad Softić, Mujo Alihodžić, Alija Mandal, Sead Pecikoza, Mustafa Bajramović, Hajrudin Sajtarević, Esad Džihić, Idriz Gibović i Ramahudin Ćatović. Veče uoči ovog događaja, ispred porodične kuće u Sjeverinu otet je Sabahudin Ćatović, kojem se od tada gubi svaki trag.

Okružni sud u Beogradu je 2006. godine pravosnažno osudio četvoricu pripadnika jedinice „Osvetnici” na višegodišnje kazne zatvora. Međutim, tokom prethodnih 30 godina, pronađeni su posmrtni ostaci samo jedne žrtve. U pitanju su posmrtni ostaci Medredina Hodžića, dok se ostali i dalje vode kao nestala lica.

Porodice tužile Srbiju

Porodice ubijenih Sjeverinaca bezuspješno su pokušale da dobiju obeštećenje tuživši Republiku Srbiju 2007. godine. Srbiju su tužili zbog odgovornosti za nesprečavanje ovog zločina i obaveze da zaštiti građane pograničnog područja u vrijeme trajanja oružanog sukoba u susjednoj BiH. Nakon više od šest godina suđenja, njihova tužba je odbijena. S obrazloženjem da ne postoji veza države Srbije i zločina koji se dogodio.

Evropski sud za ljudska prava je u februaru 2019. godine odbacio predstavku koju su mu članovi porodica uputili. S obrazloženjem da se zločin dogodio prije nego što je Srbija ratifikovala Evropsku konvenciju o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda. Time su iscrpljene sve pravne instance kojima su porodice žrtava mogle da se obrate za ostvarenje svog prava na naknadu štete.

“Opština Priboj je pomogla u izgradnji spomen-obilježja otkrivenog u oktobru 2015. godine. Ovo je jedan od rijetkih slučajeva u kojima su državne institucije, makar samo lokalne, priznale nesrpske žrtve. Međutim, memorijalizacija zločina nad Sjeverincima ograničena je na lokalnu zajednicu. Iako je riječ o građanima Srbije, oni su izostavljeni iz politika sjećanja na državnom nivou”. Ocijena je to organizacija Fond za humanitarno pravo (FHP), Žene u crnom i Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda (Sandžački odbor).

Žene u crnom će 22. oktobra 2022. organizovati mirovnu akciju „Pamtimo zločin u Sjeverinu”. Akcija će se održati u Knez Mihailovoj ulici, u Beogradu, od 12 do 12,30 sati.

Skup sjećanja na ovaj zločin bit će održan i u Sjeverinu.