Misteriozni projekt s Igorom Dodikom i milioni za lobiranje: Ko stoji iza “Srba za Trumpa” i koja je veza s RS-om?

Politički akcioni komitet povezan s inicijativom “Srbi za Trumpa” više od dvije i po godine nije dostavio obavezne finansijske izvještaje američkoj Federalnoj izbornoj komisiji (FEC), iako je nastavio organizovati događaje podrške republikanskim kandidatima. Istovremeno, njegovi čelnici razvijali su veze s političkim zvaničnicima Srbije i Republike Srpske, uključujući Milorada i Igora Dodika. O tome u istraživačkom tekstu objavljenom na portalu The Newsground piše novinar Scott Stedman, ukazujući na nepoznate izvore finansiranja političkih aktivnosti, ali i saradnju s institucijama vlasti u RS-u.

Prema pisanju The Newsgrounda, politički akcioni komitet (PAC) koji stoji iza inicijative “Srbi za Trumpa” nije podnio obavezne finansijske izvještaje više od dvije i po godine. Osoba koja se u evidenciji vodi kao njegov blagajnik preminula je prije nekoliko mjeseci, ali političke aktivnosti organizacije nisu prestale.

Od posljednjeg finansijskog izvještaja, podnesenog početkom 2024. godine, grupa je organizovala više događaja podrške istaknutim republikanskim kandidatima, uključujući okupljanja tokom Republikanske nacionalne konvencije 2024. i stranačke konvencije uoči izbora za Kongres 2026. godine.

Istovremeno su njeni čelnici jačali odnose s vlastima na Balkanu.

Osnivačica inicijative “Srbi za Trumpa” Olga Ravasi posljednjih godina sastajala se s visokim političkim zvaničnicima Srbije i Republike Srpske. Tokom jedne posjete, visoki politički zvaničnik RS-a izjavio je da s njom radi na zajedničkom projektu, ne otkrivajući o kakvom je projektu riječ.

Finansijski izvještaji izostaju, a preminuli blagajnik i dalje je u evidenciji

Inicijativa “Srbi za Trumpa” djeluje u okviru Srpsko-američkog saveza glasača, odnosno političkog akcionog komiteta SAVA PAC, osnovanog nakon izbora 2020. godine.

Na internetskoj stranici inicijative navodi se da je pokret postavio temelje za nastavak političkog djelovanja SAVA-e.

Američka Federalna izborna komisija i dalje vodi SAVA-u kao aktivan politički komitet, iako finansijski izvještaji nisu podneseni od februara 2024. godine.

Komisija je 30. aprila 2024. obavijestila SAVA-u da možda nije dostavila tromjesečni izvještaj za prva tri mjeseca te godine. Prema saveznim propisima, politički akcioni komiteti obavezni su redovno prijavljivati donatore i troškove.

Komisija je zatražila hitno dostavljanje izvještaja i upozorila da bi nepoštivanje rokova moglo dovesti do novčanih kazni, revizije ili pravnih postupaka.

Upozorenja su nastavljena svakog tromjesečja, sve do jula 2026. godine.

Sva pisma bila su adresirana na blagajnika SAVA-e Nebojšu “Nicka” Jovanovića.

Jovanović je preminuo 9. maja 2026. godine. U kampanji prikupljanja pomoći njegovoj porodici Olga Ravasi navedena je kao njegova supruga.

Uprkos tome, FEC ga i dalje vodi kao blagajnika organizacije.

Podrška republikancima i veze s Trumpovim saradnicima

Inicijativa “Srbi za Trumpa” tvrdi da je bila jedina etnička koalicija koja je organizovala vlastiti događaj tokom Republikanske nacionalne konvencije u Milwaukeeju 2024. godine.

Na internetskoj stranici organizacije navedeni su republikanski političari i Trumpovi saveznici koji su tokom godina učestvovali na njenim događajima, među kojima su senator Ron Johnson, kongresmenka Claudia Tenney, Richard Grenell, Michael Flynn i Roger Stone.

Na istoj stranici navodi se da kompanija Executive Digital, koju vodi Aleksandar “Sasha” Jovičić, upravlja društvenim mrežama i digitalnim prisustvom pokreta.

Jovičić, koji se profesionalno bavi digitalnim marketingom, postao je jedna od ključnih osoba u inicijativi.

U septembru 2026. organizovao je događaj “Srbi za Trumpa” u Dallasu, tokom republikanske konvencije uoči izbora za Kongres.

Događaj je promovisan porukom “Zadržati Predstavnički dom, povećati broj mjesta u Senatu”, a među pozvanim gostima navedeni su Claudia Tenney te kongresmeni Abe Hamadeh i Anna Paulina Luna.

Na spisku su bili i republikanski kandidati za Kongres iz Floride, Wisconsina i Connecticuta.

Prema riječima njegovog šefa kampanje, Chris Shea, republikanski kandidat za peti kongresni okrug Connecticuta, bio je glavni gost privatnog događaja.

Skup je održan uporedo s republikanskom konvencijom, ali nije bio zvanični događaj Republikanskog nacionalnog komiteta (RNC).

Jovičić je na stranici događaja predstavljen kao direktor inicijative “Serbs for Trump / Republican Serbs”.

Krajem septembra organizacija je prisustvovala događaju na Floridi na kojem su učestvovali kandidat za Kongres Scott Singer i predsjedavajući Predstavničkog doma Mike Johnson.

Olga Ravasi godinama održava kontakte sa zvaničnicima Srbije

Veze Olge Ravasi sa srbijanskim zvaničnicima uspostavljene su mnogo prije nego što je SAVA prestala dostavljati finansijske izvještaje.

Radio-televizija Srbije (RTS) izvijestila je 2017. godine o njenoj radnoj posjeti Srbiji, tokom koje je održala brojne sastanke s predstavnicima vlasti.

Ravasi je tada izjavila da istaknuti pripadnici dijaspore mogu djelovati kao “nezvanični diplomatski kor”, ali da im je za takav angažman potrebna podrška države Srbije.

“Naši ambasadori, naši zvanični diplomatski predstavnici, vezani su protokolom, ali ja nisam”, kazala je.

Ministarstvo vanjskih poslova Srbije iste godine saopštilo je da se Ravasi sastala s državnim sekretarom tog ministarstva kako bi razgovarali o dijaspori i jačanju saradnje Srbije sa Srbima u inostranstvu.

U januaru 2022. godine tadašnji ambasador Srbije u Sjedinjenim Američkim Državama Marko Đurić sastao se s Ravasi i njenim saradnikom, pohvalivši njihov doprinos “izgradnji novih mostova” između Srbije i SAD-a.

Ravasi održava bliske odnose s bivšim Trumpovim zvaničnicima Michaelom Flynnom i Richardom Grenellom, kao i s filmskim autorom Igorom Lopatonokom, koji je finansiran ruskim novcem.

I dalje opisuje inicijativu “Srbi za Trumpa” kao dio nastojanja da se unaprijede odnosi Srbije i SAD-a.

U julu je za Euronews Srbija izjavila da organizacija godinama sarađuje s američkim političarima i osobama povezanim s Trumpovom administracijom.

Sastanak s Miloradom Dodikom i nepoznati projekt s Igorom Dodikom

The Newsground posebnu pažnju posvećuje jačanju veza inicijative “Srbi za Trumpa” s političkim vrhom Republike Srpske.

Autor podsjeća da je Republika Srpska nastala tokom rata u Bosni i Hercegovini devedesetih godina te da su snage bosanskih Srba tokom rata provodile široko rasprostranjeno etničko čišćenje i počinile genocid u Srebrenici 1995. godine, kada je ubijeno više od 8.000 Bošnjaka.

Veze ove organizacije s Balkanom dolaze u vrijeme pojačanog interesovanja za odnose vlasti Republike Srpske s Trumpovim najbližim saradnicima.

The New York Times je, kako prenosi The Newsground, prošle sedmice objavio da su Trumpovi savjetnici James Blair i Chris LaCivita dobili po nekoliko stotina hiljada dolara za savjetovanje Vlade Republike Srpske.

Trump je prvobitno prijetio njihovim otpuštanjem zbog mogućeg sukoba interesa, a potom tvrdio da takav sukob ne postoji.

CBS News je također izvijestio da je Katie Wiles, kćerka šefice kabineta Bijele kuće, posjetila Republiku Srpsku u augustu. Lobistička firma u kojoj radi, a koja zastupa RS, tvrdila je da je putovala zbog drugog američkog korporativnog klijenta.

U tekstu se podsjeća i na Milorada Dodika, dugogodišnjeg lidera vladajućeg SNSD-a, kojeg autor opisuje kao proruskog srpskog separatistu, smijenjenog s predsjedničke funkcije i kojem je zabranjeno obavljanje javnih funkcija nakon osude zbog nepoštivanja odluka međunarodnog visokog predstavnika u BiH.

Dodik i drugi srpski lideri tvrdili su da međunarodni prikazi rata u Bosni i Hercegovini umanjuju srpske žrtve.

Milorad Dodik sastao se s Olgom Ravasi 8. aprila u Banjoj Luci.

Godinu ranije javno je izjavio da se nada da će Ravasi postati američka ambasadorica u Bosni i Hercegovini ili preuzeti funkciju u State Departmentu zaduženu za jugoistočnu Evropu.

Sastanak je održan dan nakon što je Donald Trump Jr. posjetio Banju Luku na poziv Dodikovog sina Igora.

Milorad Dodik predstavio je Ravasi kao važnu osobu u srpskoj zajednici u SAD-u i istakao njen doprinos inicijativi “Srbi za Trumpa”.

Govoreći o sastanku, kazao je da će razgovarati o “daljnjim kontaktima”.

Istog dana Igor Dodik govorio je o Ravasi u intervjuu posvećenom nastojanjima da se Republika Srpska međunarodno promoviše, privuče investicije i ojačaju veze s inostranstvom.

“Imamo zanimljiv projekt na kojem zajedno radimo”, rekao je Igor Dodik.

Nije objasnio o kakvom je projektu riječ.

Prema pisanju The Newsgrounda, javno dostupni podaci ne pokazuju da li je Ravasi na tom projektu radila preko SAVA PAC-a, neke druge organizacije ili u ličnom svojstvu.

Nekoliko dana prije posjete registrovala je kompaniju Ravassi Consulting LLC na Floridi.

Igor Dodik potom se kandidovao za Narodnu skupštinu Republike Srpske na izborima održanim 4. oktobra. Preliminarni rezultati pokazali su da je osvojio mandat u izbornoj jedinici na području Banje Luke.

“Značajna podrška” kampanji institucije Republike Srpske u SAD-u

U julu je Memorijalni centar Republike Srpske pokrenuo međunarodnu kampanju u SAD-u pod nazivom “Upoznajte srpsko stradanje” (Learn About Serbian Suffering).

Riječ je o instituciji vlasti koja dokumentuje srpske ratne žrtve.

Prema ocjeni autora istraživanja, njen rad dio je širih nastojanja rukovodstva Republike Srpske da naglasi srpsko stradanje tokom rata u Bosni i Hercegovini i promoviše srpski nacionalizam.

Kampanja je uključivala pokretne multimedijalne izložbe koje su prolazile Manhattanom, uključujući područje u blizini sjedišta Ujedinjenih nacija.

Memorijalni centar saopštio je da je Aleksandar Jovičić, direktor inicijative “Srbi za Trumpa”, pružio “značajnu podršku realizaciji ove međunarodne kampanje”.

Nije precizirano u čemu se ta podrška sastojala.

Kampanja je kasnije predstavljena i u Washingtonu.

Memorijalni centar je 22. septembra postavio izložbu u zgradi Rayburn House Office Building, u kojoj se nalaze kancelarije članova američkog Predstavničkog doma.

Jovičić je kasnije objavio fotografiju postavke, nazvavši je “našom izložbom”.

Organizacija je razvijala kontakte i s političkim akterima u drugim državama regiona.

U septembru je Demokratska narodna partija Crne Gore saopštila da je inicijativa “Srbi za Trumpa” organizovala sastanak njenog rukovodstva s američkom kongresmenkom Claudijom Tenney.

Stranka je zahvalila Jovičiću i drugim predstavnicima inicijative što su saslušali njihove “ideje i prijedloge za buduću saradnju”.

Zašto su finansijski izvještaji važni i šta kaže američki zakon?

The Newsground navodi da je Federalna izborna komisija u maju 2025. izgubila kvorum nakon ostavki dvojice republikanskih komesara i odluke predsjednika Donalda Trumpa da smijeni demokratsku komesarku Ellen Weintraub, koja je osporila zakonitost svoje smjene.

Bez kvoruma Komisija ne može odobravati mjere provođenja zakona, uključujući izricanje novčanih kazni.

Međutim, politički komiteti i dalje imaju zakonsku obavezu da prijavljuju svoje donatore i troškove.

“Bez tih podataka javnost ostaje bez jasnog uvida u to ko finansira političke aktivnosti i gdje novac odlazi”, izjavila je Anna Massoglia, stručnjakinja za finansiranje političkih kampanja i urednica MuckRocka.

Nepodnošenje finansijskih izvještaja odvojeno je pitanje od toga da li aktivnosti čelnika organizacije podliježu obavezi registracije prema američkom Zakonu o registraciji stranih agenata (FARA).

FARA se može primjenjivati kada neko djeluje po nalogu, na zahtjev ili pod usmjeravanjem ili kontrolom stranog nalogodavca, a pritom provodi političke aktivnosti, odnose s javnošću ili zastupanje pred američkim zvaničnicima.

Republika Srpska potrošila je milione dolara na lobiranje i odnose s javnošću u SAD-u, o čemu postoje javno dostupni podaci.

Dokumentacija podnesena prema zakonu FARA pokazuje da su predstavnici RS-a angažovani kako bi unaprijedili odnose ovog entiteta s Trumpovom administracijom i pokušali postići promjene američke politike prema Republici Srpskoj.

Ipak, autor naglašava da dostupni podaci ne dokazuju da su SAVA, Olga Ravasi ili Aleksandar Jovičić prekršili zakon FARA.

Oni, međutim, pokazuju sve bliskije odnose s političkim zvaničnicima i institucijama koje podržavaju vlasti u regionu.

“Odnosi sa zvaničnicima stranih vlada sami po sebi nisu dokaz nezakonitog postupanja”, rekla je Massoglia.

“Ali oni pokazuju zašto je transparentnost važna, kako bi se te aktivnosti mogle uporediti s podnesenim izvještajima”, dodala je.

Prema navodima The Newsgrounda, inicijativa “Srbi za Trumpa”, Olga Ravasi, Aleksandar Jovičić, Igor Dodik i Vlada Republike Srpske nisu odgovorili na zahtjeve za komentar.

Izvor: The Newsground; autor izvornog istraživanja: Scott Stedman.