Neočekivani preokret u Mađarskoj: Više od 1.000 prijava iz RS palo u zaborav

Politički odlazak Viktora Orbana sa čela mađarske vlade direktno se odrazio na poljoprivredni sektor u Republici Srpskoj i Brčko distriktu. Novouspostavljena izvršna vlast u Budimpešti donijela je odluku o prekidu programa finansijske podrške namijenjenog nabavci mađarske poljoprivredne opreme, čime je obustavljen javni konkurs na koji je zaprimljeno preko hiljadu prijava.

Banjalučka Fondacija za održivi razvoj Progressus, putem koje je projekat tehnički realizovan, zvanično je obavijestila javnost 16. oktobra da se obustavljaju sve daljnje aktivnosti na sprovođenju javnog poziva BTP-26. U njihovom saopštenju se pojašnjava da je Vlada Mađarske Odlukom pod brojem 2088/2026 stavila van snage raniju uredbu iz 2025. godine koja se odnosila na odobravanje bespovratnih grantova, o čemu je Fondacija zaprimila formalni dopis od strane davaoca sredstava. Iz ove organizacije su napomenuli da će svi aplikanti koji su podnijeli prijave u sklopu ciklusa BTP-26 putem POS sistema dobiti direktno obavještenje o prekidu procedura.

Mehanizam podrške namijenjen nabavci mađarskih poljoprivrednih mašina isključivo za proizvođače sa područja ovog entiteta pokrenut je tokom 2021. godine, a slijedio je nakon susreta nekadašnjeg mađarskog premijera Viktora Orbana i predsjednika SNSD-a Milorada Dodika.

Najnoviji javni poziv zatvoren je svega pet dana nakon otvaranja, iako je prvobitni rok za podnošenje dokumentacije bio postavljen do 13. aprila. Predstavnici Progressusa tada su naveli da je pristiglo ukupno 1.025 prijava agrara i prerađivača sa teritorije RS-a i Brčko distrikta, te da je zbirno traženi iznos sredstava više nego dvostruko premašio ukupan budžet koji je opredijelila mađarska strana, prenosi Radio Slobodna Evropa.

Prema utvrđenim pravilima, podnosioci prijava mogli su računati na bespovratna sredstva u opsegu od 2.500 do 25.000 eura, što je pokrivalo najviše 70 procenata ukupne vrijednosti nabavke, dok su preostalih minimalno 30 procenata izdvajali sami aplikanti. Odobrena sredstva mogla su se utrošiti isključivo za kupovinu nove mehanizacije, opreme i alata proizvedenih u Mađarskoj, dok poljoprivrednicima sa prostora Federacije BiH učešće u ovom programu nije bilo omogućeno.

Radi se o trećem po redu ciklusu unutar navedenog projekta, nakon prethodno sprovedenih poziva BTP-22 i BTP-23 koji su realizovani u periodu kada je mađarski ministarski kabinet predvodio Orban. Podsjećanja radi, Orban je krajem 2021. godine na konferenciji za medije u Budimpešti potvrdio odluku o plasmanu 100 miliona eura pomoći Republici Srpskoj pod okvirom strategije odgovornog susjedstva, dajući tada punu podršku Miloradu Dodiku.

Inače, Peter Magyar položio je 9. maja zakletvu kao novi premijer Mađarske nakon pobjede na održanim parlamentarnim izborima, čime je zvanično okončana 16-godišnja Orbanova vladavina, dok je novi kabinet formiran 12. maja, prema podacima mađarskog Ministarstva vanjskih poslova.