Kako je Josip Broz Tito zaustavio ruski uticaj u BiH

Portal Fokus u proteklim danima objavio je analize o različitim aspektima ruskog uticaja u Bosni i Hercegovini. Kada je riječ o novijoj historiji, uzmu li se obzir sve historijske činjenice, može se konstatovati da ruski uticaj u BiH seže do 1948. godine.

Spomenuta 1948. godina donijela je za sobom tzv. Informbiro krizu. Kriza je počela 1948. godine nakon otvorenog sukoba na relaciji Josip Broz Tito i Josif Staljin.

Rezolucija o komunističkoj partiji Jugoslavije

Informbiro  ili Informacioni biro komunističkih i radničkih partija bio je međunarodni organ kojim je Moskva koordinirala komunističke partije Istočne Evrope.

Tako je 28. juna 1948. Informbiro donio Rezoluciju o Komunističkoj partiji Jugoslavije, kojom optužuje jugoslavensko rukovodstvo za:

• • “antisovjetsku politiku”;

• • odstupanje od marksizma;

• • nacionalizam;
  • neprijateljski odnos prema SSSR-u.

To je značilo raskid Jugoslavije sa sovjetskim blokom. Tito naime nije želio potpunu kontrolu Moskve, dok je Staljin očekivao bezuslovnu poslušnost.

Autor mr. Jasmin Jajčević iz Centra za istraživanje moderne i savremene historije Tuzla u svom naučnom radu “Informbirovska kriza u BiH” prikazao je odnos BiH (tadašnje NRBiH) prema ovoj krizi. Spomenuti sukob Tita i Staljina, navodi on, posebno se odrazio na političke, ekonomske i društvene prilike u Bosni i Hercegovini.

Kolebanje unutar KPJ: Većina je ipak prihvatila stav Tita

Budući da su sve istočnoevropske zemlje otkazale trgovinske i druge sporazume, Jugoslavija a posebno BiH se tada suočavala s velikom ekonomskom krizom. Do polovine 1949 godine raskinuto je ukupno 46 sporazuma.  U BiH je došlo do otkazivanja sklopljenih ugovora o investicionim kreditima i sl. Sve se to odrazilo na programe industrijalizacije i na privredu općenito.

Pojedini članovi Pokrajinskog komiteta KPJ za BiH. navodi se u ovom naučnom radu, pokazali su neslaganja sa stavom KPJ o sukobu s Informbiroom. No, oni koji su se kolebali u konačnici su prihvatili stav KPJ i Tita. Pristalice Staljinove politike nisu ipak bili u stanju ugroziti vladavinu KPJ, stoji u ovom naučnom radu.

Prema sljedbenicima Informbiroa u BiH, ali i u ostalim republikama Jugoslavije, navodi se, provodila se surova represija. Posljedice su bile: isključenje iz partije, progoni, happšenja, sudski procesi. Oni koji su iskazivali podršku Staljinu završavali su i na Golom otoku.

Prema historiografskim podacima, hiljade građana BiH prošle su kroz represivni aparat tokom Informbiro perioda.

Zašto je BiH imala važnu stratešku ulogu tokom Informbiro krize

• • razvijana je vojna industrija;

• • građeni su objekti duboko u unutrašnjosti zemlje;
  • Bosna se smatrala mogućom zonom otpora u slučaju invazije.

Važnost Berlinske konferencije iz 1976. u odnosu na ideologiju Informbiroa

U arhivi Infobiroa pronašli smo tekst objavljen 28. juna 1983. godine u Večernjih novinama. Autor Miodrag Đukić daje uporednu analizu, “datumsku podudarnost dva događa – Rezoluciju Informbiroa iz juna 1948 i Berlinsku konferenciju iz juna 1976.”.

Za događaj u Berlinu autor navodi da je to skup najviših rukovodilaca komunističkih partija označio u suštini negaciju dogmatskih stavova, sadržanih u rezoluciji Informbiroa.

“Borba za afirmisanje i pobjedu tih principa započeta je, u stvari, otporom rezoluciji Informbiroa. Rukovodstvo Jugoslovenske partije i države izloženo je napadima bez presedana. Međutim, potvrdile su se kao proročanske Titove riječi na 5. kongresu da “istina mora pobijediti”. Staljinova politika pritiska i grubog nasilja doživjela je potpuni slom, što se naziralo još za njegovog života, a bilo ubrzano poslije njegove smrti (mart 1953)”, naveo je autor Miodrag Đukić.

A.D./Fokus.ba